Stekkerbatterij kopen: waar let je op?

Er is geen stekkerbatterij die voor iedereen de beste is. De beste keuze is de batterij waarvan de bruikbare capaciteit past bij je zonne-overschot en avondverbruik, waarvan het vermogen je echte verbruik dekt en waarvan rendement en garantie kloppen met de prijs. Vergelijk daarom specificaties op dezelfde basis, niet op het grootste getal op de doos.

Wil je een plug-in batterij vergelijken? Werk de punten dan in een vaste volgorde af: eerst capaciteit, dan vermogen, dan rendement, dan garantie, daarna aansturing, geluid en plek. Zo voorkom je dat een lage prijs of een groot getal alles overschaduwt. De Consumentenbond bepaalt in zijn test de prijs per daadwerkelijk bruikbare kWh, omdat de opgegeven capaciteit nooit gelijk is aan wat je echt kunt gebruiken. Dat is ook de maat die jij nodig hebt. Hoe je die uitrekent, lees je in wat een stekkerbatterij kost.

Een batterij die technisch goed scoort, past nog steeds niet automatisch bij je huis. Een groot gezin met een klein overschot heeft andere eisen dan een klein huishouden met veel panelen. Weet je nog niet of een stekkerbatterij bij jouw situatie past? Doe dan eerst de gratis stekkerbatterijcheck en gebruik deze gids daarna om modellen te vergelijken.

Kies de capaciteit met twee grenzen in je hoofd: het zonne-overschot dat je overdag overhoudt en het stroomverbruik in de avond en nacht. De kleinste van die twee bepaalt wat de batterij per dag kan opleveren. Een batterij die groter is dan beide, blijft grotendeels ongebruikt en maakt je aankoop alleen duurder.

Meet eerst, reken daarna. Milieu Centraal zegt dat een thuisbatterij je avond- en nachtverbruik moet kunnen dekken en noemt een P1-meter in je meterkast als manier om dat te meten. De Consumentenbond geeft twee vuistregels: vermenigvuldig het vermogen van je zonnepanelen in kWp met 1 tot 1,5 voor de capaciteit, en neem 60 tot 80% van je dagverbruik. Bij 10 kWh per dag kom je dan op 6 tot 8 kWh. Dat zijn bandbreedtes, geen exacte antwoorden, dus toets ze aan je eigen meterdata.

Ook het verschil tussen zomer en winter telt mee. Milieu Centraal rekent voor dat 10 panelen op een gemiddelde junidag 15 kWh opwekken, waarvan een batterij van 6 kWh maar een deel kan opslaan, en dat je op een gemiddelde decemberdag 2,5 kWh opwekt en de batterij dus niet vol raakt. Een batterij die past bij je zomeroverschot is in de winter dus vaak niet vol te krijgen.

Rekenvoorbeeld met aangenomen waarden, geen advies. Stel dat je in de avond en nacht 4,5 kWh verbruikt en op een zonnige dag 8 kWh overhoudt. Het verbruik is dan de beperkende grens, want je hebt 4,5 kWh nodig die er echt uit komt. Welke capaciteit je op de doos zoekt, hangt af van hoe de fabrikant die capaciteit noemt.

Het laadvermogen bepaalt hoeveel overschot de batterij per uur opneemt, het ontlaadvermogen hoeveel stroom hij per uur aan je huis levert. Ligt een van beide onder je overschot of verbruik, dan gaat stroom naar het net of haal je hem van het net, ook als de batterij nog energie heeft. Vermogen kan dus meer beperken dan capaciteit.

Rekenvoorbeeld met aangenomen waarden. Je verbruikt van 17 tot 22 uur 4,5 kWh, gemiddeld dus 0,9 kW. Levert de batterij maximaal 0,6 kW, dan haalt hij in die vijf uur hooguit 0,6 maal 5 is 3,0 kWh uit zijn voorraad, ook al staat er 4,5 kWh in. De overige 1,5 kWh komt van het net. Aan de laadkant werkt het net zo: heb je rond de middag 2 kW overschot en laadt de batterij met maximaal 1 kW, dan gaat de helft van dat overschot naar het net.

Zoek in de specificaties naar het continue vermogen, niet naar een piekwaarde, en zet dat naast je gemiddelde avondverbruik in kW. Meer vermogen is niet zonder meer beter. De Consumentenbond zegt dat je bij een hoger standaard ontlaadvermogen een elektricien moet laten controleren of dat veilig kan, en de brandweer adviseert de batterij niet op dezelfde groep als een wasmachine aan te sluiten. De regels staan in de gids over stekkerbatterij veiligheid.

Het verschil zit in hoe de fabrikant de capaciteit noemt. Bij een opgegeven bruikbare capaciteit haal je er volgens de Consumentenbond meestal 85 tot 90% uit, bij een opgegeven nominale capaciteit vaak maar 75 tot 85%. Lees daarom in de specificaties welke van de twee er staat voordat je batterijen naast elkaar zet.

Een voorbeeld van de Consumentenbond: bij 5 kWh bruikbaar krijg je ongeveer 4,25 tot 4,5 kWh, bij 5 kWh nominaal ongeveer 3,75 tot 4,25 kWh. Twee batterijen die allebei met 5 kWh op de doos staan, kunnen dus tot 0,75 kWh uit elkaar liggen.

In de test van de Consumentenbond bleek bovendien dat de werkelijke capaciteit lager is dan wat op de doos staat. Reken dus door met bruikbare kWh: deel de prijs door de opgegeven kWh maal het percentage dat bij die soort capaciteit hoort. Noemt een verkoper alleen kWh zonder toevoeging? Vraag dan schriftelijk of het nominaal of bruikbaar is.

LFP staat voor lithium-ijzerfosfaat, het celtype dat volgens Milieu Centraal de meeste thuisbatterijen gebruiken. De Consumentenbond zegt dat je zulke batterijen heel vaak kunt opladen zonder dat ze veel slijten, al slijten ze altijd door veroudering. Kwaliteit en slimme aansturing bepalen de levensduur, en de fabrieksgarantie kan een voorspeller zijn.

De Consumentenbond noemt voor thuisbatterijen in het algemeen een bandbreedte van 5 tot misschien wel 20 jaar, afhankelijk van kwaliteit en slimheid. Een batterij die niet slim stuurt en altijd direct laadt zodra je meer opwekt dan verbruikt, gaat volgens de Consumentenbond eerder kapot. Zo'n verschil in levensduur werkt direct door in wat je per gebruikte kWh betaalt, zie de terugverdientijd van een stekkerbatterij.

Lees in garantievoorwaarden vijf punten: de looptijd in jaren, het maximale aantal laadcycli of de doorgevoerde energie, de restcapaciteit die de fabrikant aan het einde nog toezegt, wat als defect telt en wie de claim afhandelt. Naast de fabrieksgarantie heb je volgens ConsuWijzer altijd wettelijke garantie, waarvoor de verkoper verantwoordelijk is. Garantie van verkoper of fabrikant is vaak iets van 2 jaar, omdat zij zelf de voorwaarden en duur kiezen.

Rendement, ook round-trip efficiency (RTE) genoemd, is het percentage van je opgeslagen zonnestroom dat je na laden en ontladen echt kunt gebruiken. Elk verlies is stroom die je wel opwekte maar niet benut. In de test van de Consumentenbond haalden de meeste stekkerbatterijen een aardig rendement, maar een bekend merk stelde teleur.

Rekenvoorbeeld met een aangenomen rendement van 90%. Laad je 4,0 kWh in, dan komt er 3,6 kWh uit en gaat 0,4 kWh verloren. Dat lijkt weinig per dag, maar het gaat elke laadcyclus opnieuw mee, en bij twee modellen met hetzelfde prijskaartje kan een lager rendement het verschil maken.

Rendement is geen vast getal. De Consumentenbond meet bij verschillende belastingen en bij 5°C en 23°C, en zag dat veel modellen bij 5°C (bijna) hetzelfde presteren als bij 23°C, maar dat sommige je beter niet in een schuur of garage zet. De brandweer noemt een ruimte met stabiele kamertemperatuur, omdat de batterij dan het efficiëntst werkt. Vraag dus onder welke belasting en temperatuur een opgegeven rendement is gemeten.

Een stekkerbatterij moet weten wanneer je stroom overhoudt en wanneer je stroom afneemt. Volgens de Consumentenbond koppel je hem daarvoor aan je slimme meter. Die meter heeft een P1-poort, een aansluiting die je zelf mag gebruiken. Vraag na hoe het model jouw meter uitleest en of daar een aparte P1-meter of energieverbruiksmanager voor nodig is.

Ook de sturing verschilt. De Consumentenbond adviseert te letten op slimheid: bepaalt de batterij zelf wanneer hij laadt, bijvoorbeeld op basis van de weersverwachting, dynamische tarieven en het gebruikspatroon van je huishouden? Kun je hem op afstand bedienen en hoe is die verbinding beveiligd? Kan hij samenwerken met een smart home-systeem? Een batterij levert volgens de Consumentenbond niet automatisch voordeel op met een dynamisch energiecontract: hij moet automatisch kunnen laden en ontladen op de actuele stroomprijs, soms via een energiemanagementsysteem of de app van de leverancier. Meer daarover lees je in stekkerbatterij zonder zonnepanelen.

De app is meer dan een scherm. De Consumentenbond controleert in zijn test of de waarden in de app of op het scherm overeenkomen met de metingen. Vergeet de software niet: de brandweer adviseert af en toe te checken of er updates beschikbaar zijn, bijvoorbeeld via de app. Vraag de verkoper hoe lang updates worden aangeboden.

Uitbreidbaar is fijn als je klein wilt beginnen, maar bij een stekkerbatterij begrenst je meterkast de uitbreiding. De brandweer adviseert maximaal één thuisbatterij per groep en meerdere alleen met een erkend installateur. Let naast uitbreidbaarheid ook op geluid, formaat en de temperatuur van de ruimte waar de batterij komt.

De Consumentenbond vraagt bij thuisbatterijen of het systeem modulair is en makkelijk uit te breiden tot een grotere capaciteit. Wil je later een tweede toestel toevoegen, dan kom je bij die grens van één per groep. Reken vooraf dus goed uit welke capaciteit je nodig hebt, zoals hierboven, in plaats van te hopen dat je later kunt bijkopen.

Voor de plek geeft de brandweer duidelijke punten: een droge, goed geventileerde ruimte op de begane grond met stabiele temperatuur, nooit in een vluchtroute of onder de trap, met vrije ruimte rondom om te koelen, op een stabiele onbrandbare onderplaat en met een werkende rookmelder. Sluit hem rechtstreeks aan, zonder verlengsnoer of stekkerblok. Geluid meet de Consumentenbond in zijn test. Vraag zelf naar het geluidsniveau in decibel en naar afmetingen en gewicht, zeker als de batterij in of naast een leefruimte komt. Alle plaatsingsregels vind je in de veiligheidsgids.

Weet eerst wat je hebt: op je meter staat een symbool dat aangeeft of je een 1-fase of 3-fase aansluiting hebt. Een stekkerbatterij steek je in één stopcontact, dus hoe hij met het verbruik van alle drie fasen omgaat, kan per model verschillen. Vraag dat schriftelijk na voordat je een model kiest voor een woning met drie fasen.

Volgens Milieu Centraal zit een 1-fase aansluiting vooral in oudere woningen, in twee varianten: 1x25A of 1x35A. De 3x25A aansluiting zit vooral in nieuwere woningen en heeft ruim genoeg vermogen voor grotere apparaten tegelijk. Netbeheerder Enexis legt uit dat bij 1 fase één kabel met 230 volt je woning binnenkomt en bij 3 fasen drie kabels met elk 230 volt.

Wat betekent dat voor je keuze? Bij drie fasen kan je verbruik over drie lijnen verdeeld zijn, terwijl de batterij aan één stopcontact hangt en, volgens de brandweer, via dezelfde groep stroom teruglevert. Vraag daarom: meet het model één fase of alle drie? Stuurt hij op het totaal of op één fase? En geeft de fabrikant een voorbeeld voor een woning zoals de jouwe? Hoe het principe werkt, staat in wat is een stekkerbatterij.

Nee. Een noodstroomfunctie, waarmee een batterij je van stroom voorziet als het net uitvalt, is volgens de Consumentenbond niet standaard bij elke thuisbatterij. Wil je dat, kijk dan in de specificaties of de functie aanwezig is en wat de batterij daarbij precies van stroom voorziet.

Noodstroom is een aparte eigenschap, geen bijzaak: de Consumentenbond test de werking ervan voor zover aanwezig. Vraag vier dingen. Welke aansluitingen krijgen stroom, met welk vermogen, hoe lang gaat dat door bij jouw verbruik en moet je iets omzetten of aansluiten zodra het net uitvalt? De rekensom is eenvoudig: opgeslagen kWh gedeeld door het vermogen in kW dat je aansluit, geeft het aantal uren, voordat je verliezen meetelt.

Dat kan, maar dan gelden andere voorwaarden dan bij een Nederlandse winkel. ConsuWijzer waarschuwt dat de regels voor garantie in andere landen soms anders zijn en dat terugsturen naar het buitenland duurder kan zijn. Controleer daarom vooraf de CE-markering, de garantie, de service in Nederland en of het product voor het Nederlandse net bedoeld is.

De CE-markering is het eerste filter: elektronische producten moeten in de EU een CE-markering hebben, en die geeft volgens de Rijksoverheid aan dat het product aan de veiligheidseisen voldoet. Verwar haar niet met het Chinese Export-logo, dat erop lijkt. Duitsland ligt in de EU, dus je hebt volgens ConsuWijzer 14 dagen bedenktijd, maar de verzendkosten voor een retour naar het buitenland kunnen hoger zijn dan binnen Nederland. Denk bij een zware batterij extra na over wie het toestel terugbrengt.

Bij garantie is de verkoper volgens ConsuWijzer altijd verantwoordelijk voor de wettelijke garantie en kan hij de fabrikant inschakelen. Bij een online aankoop in het buitenland is niet altijd duidelijk welke wettelijke regels gelden: soms de Nederlandse, soms die van het land waar je de aankoop doet. De praktische vraag is wie een defecte batterij in Nederland nakijkt. Vraag vooraf of er een servicepunt in Nederland is, in welke taal de handleiding is en of de fabrieksgarantie ook geldt als je het toestel hier gebruikt.

Nederlandse regels gelden ook voor een toestel uit het buitenland. De RVO stelt dat een batterijsysteem met een vermogen van 0,8 kW of meer geregistreerd moet worden en noemt thuisbatterijen als voorbeeld. De Consumentenbond zegt dat je een thuisbatterij moet registreren via energieleveren.nl. Netbeheer Nederland meldt bovendien dat de gebruikte omvormers moeten voldoen aan de in Nederland geldende eisen en publiceert een lijst met omvormers die dat doen. Vraag de verkoper dus welk vermogen de fabrikant opgeeft en of het model aan die eisen voldoet. Wat aansluiten en registreren inhoudt, lees je in de gids over veiligheid.

Ja. De Consumentenbond kocht zeven van de meest populaire stekkerbatterijen in Nederland en testte ze op prestaties, gebruiksgemak, nauwkeurigheid en veiligheid. Een deel van de resultaten is alleen voor leden te zien. Kijk bij andere reviews of ze zelf hebben gemeten of alleen fabrieksgegevens overnemen.

Wat de Consumentenbond meet, is meteen een goede lijst voor je eigen vergelijking: bruikbare capaciteit, efficiëntie, vermogen, temperatuur en geluid, of de waarden in de app kloppen met de metingen, de kwaliteit van de wisselstroom, de noodstroomfunctie en de elektrische veiligheid, inclusief warmteontwikkeling, beveiligingen en waarschuwingen. In zijn conclusie noemt de Consumentenbond dat de capaciteit meestal niet groot genoeg is voor een gemiddeld gezin met zonnepanelen en dat de werkelijke capaciteit lager is dan op de doos staat.

Lees ook kritisch. Milieu Centraal vindt stekkerbatterijen, net als gewone thuisbatterijen, nog geen aanrader en wijst op het brandrisico als stroom op één groep van twee kanten kan komen. De brandweer noemt oververhitting, overbelasting en onveilige plaatsing als risico's. Let ook op verkopers die je bellen of aan de deur komen: de Consumentenbond krijgt veel meldingen van misleidende verkoop van thuisbatterijen. Vergelijk zelf eerst. Wil je weten hoe een stekkerbatterij zich verhoudt tot een vaste installatie? Lees stekkerbatterij of thuisbatterij.

Werk bij elk model dezelfde lijst af en noteer per punt wat de fabrikant schriftelijk toezegt. De tabel zet de specificaties op een rij, met waar je op let en waarom. Blijft een antwoord vaag, behandel het dan als een nee. Zo vergelijk je modellen op gelijke voet, ook als de verkoper in het buitenland zit.

Kom je na de checklist uit op een batterij die past, dan is de volgende vraag of hij zich terugverdient. Bereken dat met de methode in terugverdientijd van een stekkerbatterij, of laat de gratis check in vier vragen een eerste indruk geven.